Rysunek i dłoń jako sposób na poznanie dziecka

Życie człowieka jest nieustającym ciągiem wyborów, których trzeba dokonać. Podejmując decyzję bierzemy na siebie odpowiedzialność za nią. Rozważamy „za” i „przeciw”, pytamy bliskich i znajomych o radę, zbieramy różne zdania, próbując trochę rozłożyć ciężar tej odpowiedzialności. Niestety, słuszność wyboru można ocenić dopiero po upływie czasu. Żyjemy coraz szybciej, nie mamy czasu na kontemplację, która pomogłaby właściwie ocenić sytuację. A w międzyczasie jesteśmy dosłownie „bombardowani” informacją, ze wszystkich stron kuszą nas różne propozycje, możliwości dwoją się i troją. Nic dziwnego, że coraz więcej osób ma poważne problemy na tym tle. Problem pogłębia się, jeżeli mamy podjąć decyzję za kogoś. I tutaj przede wszystkim mam na myśli rodziców.

Wątpliwości zaczynają rozrywać ich serca w momencie, kiedy noworodek przychodzi na świat. Chyba każdy zna to uczucie: bierzemy na ręce małą istotę i nagle uświadamiamy sobie, że nasze życie już nigdy nie będzie takie same – od tej chwili na zawsze jesteśmy rodzicami – lęk egzystencjalny za nasze dziecko będzie podświadomie towarzyszyć nam przez całe życie. Na początku wydaje nam się, że to minie. Każda młoda matka nosząc płaczącego noworodka na rękach próbuje wmówić sobie, że za parę lat to już nie będzie takie straszne: dziecko nauczy się mówić, będzie mogło sygnalizować swoje potrzeby w sposób zrozumiały, usamodzielni się. Nic bardziej błędnego! Mijają lata i znów nie śpimy nocami, myśląc: czy powinniśmy posłać dziecko do przedszkola, czy dobrze sobie radzi w kontaktach z rówieśnikami, czy ta szkoła jest dla niego odpowiednia, dlaczego nie chce się uczyć, jakie studia wybierze, czy będzie w stanie założyć rodzinę. I tak w nieskończoność. Jeżeli dziecko odnosi na jakimś polu porażkę, zarzucamy sobie błędy wychowawcze i zaczynamy się zastanawiać, co zrobiliśmy źle. Niespodziewanie odkrywamy, że syn zawsze uwielbiał rysować, a my naciskaliśmy na niego, żeby kontynuował tradycje rodzinne i został lekarzem, że córka uwielbiała grę w tenisa, a nam się to wydawało fanaberią. I oto rezultat: nasze dzieci już są dorosłe, wykonują jakąś pracę, mają jakąś pozycje społeczną, czegoś się dorobiły, ale nie mają poczucia spełnienia. Spotykamy się z nimi, rozmawiamy, ale cały czas mamy wrażenie, że nie możemy dotrzeć do ich wnętrza. Koło kręci się dalej: rodzą się kolejne dzieci i kolejni rodzice mają dylematy. Każdy chce dla swojego dziecka jak najlepiej. Ale jaka jest ta właściwa decyzja? Każdy psycholog powie: obserwować, rozmawiać, to przecież rodzic musi wiedzieć najlepiej. Rzeczywistość jest jednak trochę odmienna: spędzamy z dziećmi coraz mniej czasu, a w te rzadkie chwile razem, staramy się na siłę nadrobić stracony czas. I zostaje coraz mniej miejsca na wnikliwą obserwację, rozmowę i ocenę prawdziwych potrzeb. Rodzice zapisują dzieci do „dobrych” szkół i na różne zajęcia, żeby zrzucić z siebie ciężar podejmowania decyzji. Uważają , że powierzają edukację renomowanej placówce, która wykształci i ukierunkuje ich dziecko. Czasami się udaje, ale czasami coś po drodze zostaje bezpowrotnie utracone. Być może chodzą wśród nas dziesiątki niedoszłych Einstein’ów, Mozart’ów, Van Gogh’ów i Roosvelt’ów, którzy nawet nie domyślają się, że mają jakieś ukryte talenty i zdolności, których nikt nie zauważył.

Test „Dom-Drzewo-Człowiek” – J.Bucka jest narzędziem, które dostarcza badającemu informacje o wrażliwości, dojrzałości, zdolnościach i możliwości integracji rysującego ze środowiskiem, oraz jego lękach, frustracjach i zaburzeniach. Ze względu na fakt, że w teście występuje kilka elementów, wnioski potwierdzają się na wielu płaszczyznach. I tak:

Rysunek domu – pokazuje, jak osoba badana czuje się w rodzinie, jakie relacje panują w domu, ale jednocześnie, tak samo jak drzewo, odzwierciedla pewne cechy osobowości. Ma to przede wszystkim związek z wychowaniem i systemem wartości, który panuje w danej rodzinie.

Rysunek drzewa – jest projekcją osoby badanej, świadczy o jej siłach witalnych, aspiracjach, pełnionych rolach

Rysunek człowieka – jest odbiciem wyobrażenia rysującego o sobie, pokazuje, jak widzi siebie na danym etapie życiowym, jaki jest jego związek z otoczeniem.

Oprócz tego, na rysunku często pojawiają się takie elementy jak:

Droga – pokazuje zachowanie i postępowanie w życiu. Szeroka i ukwiecona droga odzwierciedla radość życia, wyboista ścieżka wyraża trudności, jakie dziecko napotyka

Słońce – świadczy o błysku, optymizmie, chęci autoprezentacji, ale też o postrzeganiu roli rodziców

Ptaki - są symbolem marzeń

Woda albo rzeka – odzwierciedla świat emocji i wrażeń oraz potęgę wyobraźni. Wiąże się z symboliką żeńską, charakteryzuje się wrażliwością.

Góry – wyrażają trudności i przeszkody, które dziecko musi pokonać – im bardziej strome i szpiczaste są skały, tym cięższa według autora będzie ta walka

Zwierzęta – za ich pośrednictwem dzieci rozładowują nieświadome popędy lub maskują rzeczywistość świata ludzi. Zwierze zostaje obdarzone cechami charakteru w czystej postaci, na przykład: wilk kojarzy się z agresją, pies wskazuje na potrzeby czułości, koń jest zwierzęciem mądrym, silnym i szlachetnym.

Różne elementy dekoracyjne – kwiaty, motyle, domki do ptaków, ptasie gniazda – świadczą o chęci upiększania przestrzeni, zmyśle dekoratorskim, wyobraźni, poczuciu humoru w zależności od tego, jaka jest wymowa pozostałych części obrazu.

Chirologia – określenie osobowości człowieka za pomocą badania dłoni

Obecnie chirologia jest podzielona na trzy działy:

  1. chirognomię – która opiera się na badaniu zewnętrznego wyglądu dłoni, ich kształtu, palców, proporcji pomiędzy różnymi częściami ręki
  2. chirografię – która opisuje linie, znaki, wzgórza i wklęsłości na dłoni
  3. chiromancja – która wykorzystuje chirognomię i chirografię do określenia przeszłości, teraźniejszości i przyszłości osoby badanej oraz rozpoznaje jej cechy fizyczne i psychiczne.

Dlaczego ręka jest tak dobrym narzędziem w ocenie charakteru i predyspozycji fizycznych i psychicznych?

Rozwój ludzkiej ręki odzwierciedla w istocie rozwój cywilizacji, ponieważ człowiek prehistoryczny chwytał ręką jedynie gałęzie i kamienie; wraz z rozwojem ludzkości jednak nauczył on się wytwarzać ręką bardzo precyzyjne narzędzia. Stwierdzono naukowo, że na 6,5 cm2 powierzchni dłoni przypada 1600 zakończeń nerwowych. Ręka jest narzędziem, która pozwala nam poznawać otoczenie przez dotyk Skóra w różnych jej partiach ma odmienną charakterystykę: na opuszkach palców jest bardzo wrażliwa, na zewnętrznej części palców – bardzo mocna. Powierzchnia skóry jest swoistym nośnikiem magnetycznym – są na niej zapisane nie tylko charakterystyki fizyczne człowieka, ale również jego potrzeby i pragnienia, ponieważ system mięśniowy ręki podlega wpływom sugestii oraz podświadomych emocji. Można zatem powiedzieć, że ręka przedstawia całą syntezę ludzkiego życia. Ciekawostką może być fakt, ze główne linie dłoni pięciomiesięcznego embrionu są dokładnie zaznaczone. Obala to poniekąd tezę, że nie można badać dłoni dziecięcej. Linie, wygięcia palców, wzgórza, znaki na dłoniach zmieniają się przez całe życie, ale cechy podstawowe dłoni zostają: są one niepowtarzalne dla każdego człowieka, tak samo, jak układ linii papilarnych i tęczówka oka. Na rysunku 1,2 są pokazane podstawowe linie i wzgórza.

Badanie chirologiczne zaczyna się od ogólnych oględzin ręki: jej wielkości, kształtu, koloru, jakości skóry, nawilżenia. Później specjalista patrzy na proporcje dłoni i jej ułożenie oraz przygląda się każdemu palcu. Potem szuka potwierdzenia swoich spostrzeżeń na wewnętrznej części dłoni, uwzględniając wielkość poszczególnych wzgórz i ich wzajemne proporcje oraz analizując wszystkie widoczne linie i znaki. Rozwój wzgórz reprezentuje energie potencjalne osoby badanej, natomiast linie na dłoni są kanałami, którymi te energie przepływają.

Chirologia często posługuje się pojęciami wywodzącymi z astrologii. Każdemu palcu i wzgórzu na rękach są przypisane cechy poszczególnych planet. Także przy charakterystyce dłoni mówi się, że ma ona cechy Marsa, Wenus, Urana itd. Krótko opiszę konstruktywne i negatywne cechy charakteru, za które każda z planet jest odpowiedzialna oraz przejawiane potrzeby i procesy psychiczne, z nimi związane. Pomoże to lepiej zrozumieć wnioski z części praktycznej.

Słońce

Cechy konstruktywne: wzmocnienie procesów twórczych, dążenie do celu, siła woli, niezależność, poczucie własnej wartości

Cechy negatywne: arogancja, pycha, agresja, egoizm i próżność

Właściwe procesy psychiczne: wyrażanie woli

Przejawiane potrzeby: poczucie własnej wartości

Księżyc

Cechy konstruktywne: wrażliwość, intuicja, wyobraźnia, romantyzm, zdolność do refleksji

Cechy negatywne: niestabilność emocjonalna, nadwrażliwość, brak zdolności do realistycznego myślenia

Właściwe procesy psychiczne: odczucia subiektywne

Przejawiane potrzeby: poczucie bezpieczeństwa

Merkury

Cechy konstruktywne: aktywność umysłowa, elokwencja, inteligencja, logika, łatwa adaptacja oraz umiejętność szybkiego odbioru informacji z zewnątrz, spryt

Cechy negatywne: nerwowość, powierzchowność osądów, gadulstwo

Właściwe procesy psychiczne: myślenie logiczne i porozumiewanie się z otoczeniem

Przejawiane potrzeby: przyswajanie i przekazywanie wiedzy

Mars

Cechy konstruktywne: odwaga, dynamizm, wola i ambicja, niezależność, siła przebicia, witalność

Cechy negatywne: gwałtowność, kłótliwość, agresja, nieostrożność, niecierpliwość

Właściwe procesy psychiczne: odczuwanie instynktów i popędów

Przejawiane potrzeby: inicjatywa, potrzeby biologiczne i seksualne

Jowisz

Cechy konstruktywne: altruizm, optymizm, honor, szlachetność, szczerość, poczucie sprawiedliwości

Cechy negatywne: snobizm, fanatyzm, skłonność do hazardu, wygodnictwo

Właściwe procesy psychiczne: tworzenie własnego światopoglądu

Przejawiane potrzeby: kontakt z ludźmi

Saturn

Cechy konstruktywne: dyscyplina, dokładność, systematyczność, ostrożność i zdrowy rozsądek

Cechy negatywne: pesymizm, podejrzliwość, upór, złośliwość, oziębłość

Właściwe procesy psychiczne: samoświadomość i dyscyplina wewnętrzna

Przejawiane potrzeby: określenie swojego miejsca w świecie zewnętrznym i jego obrona

Uran

Cechy konstruktywne: niezależność, tolerancja, oryginalność, intuicja

Cechy negatywne: perwersja, fanatyzm, anarchia, ekscentryczność

Właściwe procesy psychiczne: telepatia, podświadomość

Przejawiane potrzeby: eksperymentowanie, oryginalność, niezależność

Neptun

Cechy konstruktywne: intuicja, uzdolnienia parapsychiczne i artystyczne

Cechy negatywne: myśli samobójcze, skłonność do nałogów, konfabulacja, nadwrażliwość, lęki i obsesje

Właściwe procesy psychiczne: stany hipnotyczne, stany mistyczne

Przejawiane potrzeby: wolność od świata materii

Pluton

Cechy konstruktywne: zdolność do regeneracji, zrozumienie podświadomości, siła przebicia

Cechy negatywne: bezwzględność, autodestrukcja, przemoc

Właściwe procesy psychiczne: przeżycia z pogranicza życia i śmierci

Przejawiane potrzeby: odnowa na wyższym poziomie, gwałtowna przemiana wewnętrzna.

Rysunek dziecka.

Rysunek jest zawsze czynnością bardzo osobistą. Każdy obraz odzwierciedla w pewnym stopniu elementy osobowości autora. Ale w przypadku dziecka jest to swobodna czynność, która pokazuje wszystko, czego ono nie jest w stanie wyrazić słowami. W odróżnieniu od osoby dorosłej nie kieruje się stereotypami, nie boi się reakcji otoczenia, nie myśli, czy rysunek się spodoba. Emocje nie są „filtrowane”, ich wyraz bez przeszkód jest przenoszony na kartkę papieru. Analiza dziecięcych rysunków może dostarczyć wiele informacji wszystkim, którzy pragną lepiej zrozumieć małego człowieka, „dotknąć” jego świata i zbliżyć się do jego problemów. Jednak każda interpretacja zależy od obserwatora i nie jest wolna od wpływu jego własnych przeżyć. Dlatego każdy obraz może mieć różne interpretacje. Dziecięcych rysunków nie można tłumaczyć schematycznie – emocje dziecka mogą być bardzo silne, ale często bardzo krótkotrwałe. R.Fleck-Bangert proponuje pewne zasady, którymi należy się kierować przy analizie rysunków dziecka:

  • zapamiętać pierwsze wrażenie, które zrobił na nas rysunek
  • uwzględnić wielkość i format kartki papieru, jakość wykorzystanego materiału, nacisk
  • naświetlić centralne punkty i rzucające się w oczy elementy, a także formy, kolory, intensywność treści rysunku i jego podział
  • zadać sobie pytanie, czy czegoś na tym rysunku brakuje (zwłaszcza w przypadku, gdy temat został z góry określony), czy są na nim jakieś przeszkody
  • zwrócić uwagę na wielkość i kształt przedstawionych obiektów, a także kierunek ich ruchu
  • uważnie obserwować dziecko podczas rysowania
  • wysłuchać, co ma do powiedzenia w związku z powstałym obrazkiem
  • zapytać o poszczególne elementy, których nie potrafimy „rozszyfrować”
  • wziąć pod uwagę wiek dziecka
  • starać się rozpatrywać więcej niż jeden rysunek tego samego autora – wówczas interpretacje mogą być bardziej wiarygodne
  • nie bać się rozmowy z rodzicami lub opiekunami dziecka, jeżeli coś budzi nasz niepokój – często tylko w taki sposób można „odkryć” prawdziwy problem, który stoi za dziecięcym obrazkiem.

Praca z dziećmi wymaga niezwykłej delikatności, ponieważ łatwo użyć zbyt ostrych słów, albo znaleźć „negatywne” symbole i kolory w rysunku, co może być tylko odzwierciedleniem chwilowej złości. Poza tym w zależności od wieku symbole mają różny ciężar gatunkowy: np. zepchnięte na lewą stronę kartki drzewo 5-ciolatka może oznaczać, że jest on bardzo przywiązany do matki i nie jest jeszcze gotów otworzyć się na zewnątrz i nawiązać kontakty z otoczeniem, co jest stosunkowo częste w tym wieku. Taki sam rysunek dwunastolatka będzie budził większy niepokój – może oznaczać nadopiekuńczość matki, infantylizm, ucieczkę w świat zewnętrzny, niemożność nawiązania kontaktów z otoczeniem. Oprócz tego, rysunki dzieci w zależności od wieku zdradzają kilka wspólnych cech, które są typowe. Świadczą one albo o pewnym stopniu rozwoju, albo o typowych problemach dzieci w danym wieku. Te same cechy mogą mieć zupełnie inny wydźwięk i konotacje w innym przedziale wiekowym. Tak, na przykład, w rysunku drzewa:

  • pień drzewa większy od korony, pień sosny („pień T”), gałęzie narysowane jedną linią, umieszczenie korony na pniu – jest normą u dzieci w wieku przedszkolnym;
  • drzewo umieszczone na krawędzi kartki często spotyka się u dzieci do 8 roku życia;
  • owoce wtrącone w koronę drzewa występują w rysunkach dzieci do 10 roku życia;
  • dziupla pośrodku pnia u dzieci w wieku przedszkolnym oznacza punkt centralny, „pępek” drzewa, a nie uraz lub chorobę, tak jak u osoby dorosłej.

W rysunku domu:

  • dzieci do 5 roku życia umieszczają okna w rogach ścian;
  • dziecko w wieku przedszkolnym często rysuje „swój dom”, dlatego narysowanie piętrowego bloku z płaskim dachem nie może być podstawą do stwierdzenia o braku wyobraźni, jeżeli dziecko mieszka w „blokowisku”.

Takich przykładów jest znacznie więcej – trzeba zachować zdrowy rozsądek i kierować się nie tylko schematami, ale intuicją. Bardzo ważną rolę odgrywa rozmowa z dzieckiem i jego rodzicami, co było już powiedziane wyżej. Rysunek nie powstaje w oderwaniu od rzeczywistości, jednak trzeba pamiętać, że rzeczywistość jest subiektywna i każdy z nas ma o niej własne pojęcie.

Dzieci (w odróżnieniu od dorosłych) prawie zawsze rysują w kolorze, o ile daje się im taką możliwość. W związku z tym chciałabym opisać znaczenie podstawowych kolorów:

Czerwony – to kolor pobudzający i dynamiczny, wyraża potęgę pragnień, oznacza potrzebę ruchu. Może być oznaką agresji i gniewu. W wieku przedszkolnym jest używany bardzo często, ponieważ małe dziecko nie potrafi w pełni panować nad swoimi emocjami i popędami.

Niebieski – wyraża wrażliwość, emocje, podatność na bodźce, introwersję, ale także szczerość, dobre wychowanie, potrzebę dokonań i pragnienie mądrości. Z jednej strony symbolizuje spokój i wyciszenie, ale w skrajnych przypadkach bierność i rezygnację

Fiolet – jest kolorem łączącym dwie przeciwstawne barwy – błękit i czerwień. Jest połączeniem przeciwieństw, odzwierciedla pragnienie czegoś innego, potrzebę wolności i dociekliwość. Może oznaczać niepokój, sprzeczne popędy i lęk.

Żółty – to symbol światła, radości, otwartości i optymizmu. Jest przejawem pragnienia uczestnictwa i chęci znalezienia własnej drogi. W nadmiarze może sugerować potrzebę uwolnienia wewnętrznych napięć.

Zielony – związany jest z szacunkiem do samego siebie oraz potrzebą uznania i poważania ze strony innych. Oznacza wolę działania, wytrwałość, upór. Jest obietnicą odnowy i nowych możliwości. Zieleń wpadająca w żółć zdradza skłonności do ekstrawersji, natomiast zieleń w odcieniu niebieskim lub brązowym oznacza zamknięcie się w sobie, introwersję.

Pomarańczowy – to symbol żywotności, ekstrawersji i dążenia do sukcesu. Wyraża radość i dynamizm. W nadmiarze oznacza podniecenie lub pobudzenie, ale jest mniej agresywny od czerwieni. Świadczy o pragnieniu zwrócenia na siebie uwagi.

Brąz – zawiera w sobie trochę czerwieni, ale jest to czerwień stłumiona. Mówi o wrażliwości i zmysłowości, wyraża fundamentalne potrzeby i fizyczne dążenie do bezpieczeństwa. Stosowany w nadmiarze po szóstym roku życia może oznaczać skrywanie swoich uczuć, samotność, odmowę dawania, rygorystyczną postawę w sposobie myślenia lub postępowaniu.

Różowy – to kolor spokoju, równowagi i harmonii. Wyraża uczuciowość, czułość i łagodność.

Czarny – jest negacją koloru, zawiera w sobie smutek i rozpacz. Odnosi się to jednak tylko do czerni stosowanej w nadmiarze. W niewielkich ilościach podkreśla pozostałe barwy i traci negatywne znaczenie.

Szary – to kolor neutralny. Ma stonowaną wymowę w sferze uczuć i działań. Określa potrzebę równowagi. Stosowany często i w nadmiarze może świadczyć o trudności w wyrażaniu uczuć i zaniechaniu działania.

Analiza dłoni

Wbrew temu, co mówią niektórzy specjaliści, dłoń dziecka może powiedzieć nam wiele o jego charakterze, predyspozycjach i ukrytych zdolnościach. Ze względu na to, że niektóre cechy pojawiają się dopiero w bardziej dojrzałym wieku (np. owłosienie, pocenie dłoni, szorstkość skóry), a niektóre jest bardzo trudno ocenić, bo są w trakcie rozwoju (np. grubość i wielkość dłoni i palców, wzajemne proporcje poszczególnych części dłoni), w badaniu trzeba zachować daleko idącą ostrożność. Bywa tak, że z pulchniutkiego chłopca o rączkach małego aniołka z obrazów epoki Odrodzenia, wyrasta kościsty młodzieniec z węzłowatymi palcami Urana. Ale jak już pisałam wyżej, linie, wzgórza i znaki szczególne są obecne już na dłoni noworodka. Specjalista musi jednak rozpatrywać te cechy jedynie, jako potencjał rozwoju osobowości. Nie ma sensu doszukiwać się na dziecięcej dłoni urazów psychicznych i miłosnych, albo destrukcyjnych cech charakteru, ponieważ stosunek człowieka do pewnych przeżyć i zjawisk wykształca się dopiero z czasem. I odwrotnie, zawsze warto zwrócić uwagę na coś, co wyróżnia daną dłoń i spróbować pozytywnie zinterpretować wynikające z tego możliwości. Może się okazać, że ich rozwój w połączeniu ze świadomością rodziców pomogą podjąć właściwe decyzje i uniknąć błędnych wyborów.

Przykład analizy rysunku i dłoni Natalii D.

Rysunek dziecka

Rysunek ma zdecydowaną kreskę, wzbudza bardzo pozytywne odczucia. Różne elementy są narysowane w sposób rzeczywisty. W odróżnienie od rys.1 posiada umiarkowaną ilość białej przestrzeni. To wskazuje na dobre poczucie rzeczywistości, pewność siebie, dar obserwacji.

  1. Dom – symbol domu rodzinnego, pokazuje, jak człowiek czuje się w rodzinie, jak kształtuje się jego charakter.

    Jest duży, pomarańczowy z okazałym brązowym dachem i mansardą. Ma duże drzwi, okno prawie na całą ścianę (na dole i na górze). Na jednym oknie stoją kwiatki i leżą owoce. Przez drugie jest widoczne całe wnętrze: nocny stolik z lampką, łóżko, na którym leży jakaś postać. Dom stoi bardziej po lewej stronie kartki tuż przy drodze. Z tyłu płynie rzeka. Od autorki dowiedziałam się, że rysunek przedstawia jej własny dom: przy drzwiach jest okno do kuchni, a na górze widzimy sypialnię rodziców, w której obecnie śpi jej tata.

    To oznacza, że dziewczynka czuje się bardzo komfortowo w swoim domu. Nie musi niczego ukrywać - dom jest dla niej symbolem spokoju i bezpieczeństwa, które są jej potrzebne (wskazuje na to duża ilość koloru brązowego). Jej dom jest otwarty dla innych. Podobnie jej charakter – radosny, dynamiczny, towarzyski. Dąży do sukcesu, chętnie nawiązuje nowe kontakty, jest spragniona wiedzy. Optymistycznie patrzy na świat.

    Dom stoi przy drodze, co oznacza, że autorka przyjmuje nowe wezwania życiowe z należytą odwagą. Równolegle do drogi płynie rzeka, która podkreśla ważność świata wewnętrznego oraz znaczenie i potęgę wyobraźni.

  2. Człowiek – postrzeganie siebie.

    Narysowana postać jest bardzo podobna do autorki. Prawdopodobnie rysując własny dom narysowała siebie obok niego. Postać stoi po prawej stronie domu. Jest uśmiechnięta, ma duże oczy, dużą głowę, szeroko otwarte ramiona i rozstawione stopy. Nie ma uszu. Ubrana jest w fioletowy sweterek i zieloną spódnicę. Jest wesoła i pozytywnie nastawiona do życia, nie boi się nowych wyzwań, jest pewna siebie, ciekawa świata. Nie słucha innych. Kolor ubrania podkreśla wolę działania, upór, a także potrzebę wolności, dociekliwość, chęć rozwoju i poszukiwania odpowiedzi.

    Ramiona ma otwarte, co symbolizuje beztroskę, towarzyskość, potrzebę aktywności i zajęć ruchowych. Otwarte dłonie wskazują na niezależność.

    W ręku dziewczynka trzyma kolorowy latawiec, który wznosi się ku prawej stronie. Latawiec, chmury i ptak na rysunku są domeną wyobraźni. Kierują się w prawo, ku przyszłości. Czarny kolor ptaka ponownie (podobnie, jak na rys.1) świadczy o istnieniu pewnych lęków, a kolorystyka latawca mówi o poszukiwaniu harmonii, zdolności do głębokiej refleksji i buntowniczym charakterze.

  3. Drzewo - siły witalne, aspiracje życiowe, pełnione role.

    Biorąc rysunek do ręki nie posiadamy się ze zdziwienia – narysowane drzewo to choinka. Ale autorka znów wyjaśniła, że jest to choinka, która rośnie przy jej domu. Niestety, bardzo trudno jest poddać taki rysunek zwykłej analizie, ale przekonujemy się ponownie, że dziewczynka bardzo sprawnie porusza się w świecie rzeczywistym, jest dobrym i precyzyjnym obserwatorem. Choinka ma prosty i widoczny pień, ale jej „zielona część” jest znacznie większa. Ciekawostka jest to, że schematyczne trójkąty, z których się składa, robią się większe u góry, a dolny trójkąt utrzymuje pozostałe jedynie na swoim wierzchołku. Można powiedzieć, ze autorka ma niepokorny charakter, potrafi „najeżyć się” i być bardzo ostra. Ma bystry i przenikliwy umysł, twardo stoi na ziemi (podobnie jak jej choinka) i dąży do rozwoju duchowego. Droga życiowa nie została jeszcze wybrana – drzewo chowa się za domem, ale jego jaskrawą zieleń oświetla słońce, umieszczone tuż nad choinką. Podkreśla to potrzebę porozumienia. Słońce po lewej stronie świadczy o autorytecie matki, ale jednocześnie pokazuje chęć zaprezentowania się w środowisku, bycia podziwianą.

Charakterystyka dłoni Natalii D.

Dłonie dziecka

Dłonie dziecka

Opis dłoni

Dłoń duża, stożkowa, położona prosto, ma wyraźny kształt i cechy Merkurego, Urana, Księżyca i Słońca. Skóra gładka, widoczne są niebieskie żyły. Palce długie, węzłowate, nie podkurczone. Człony palców proporcjonalne. Paznokcie w kształcie „łopatek”. Kciuk długi, odchylony od dłoni, strefa woli jest wypukła i wygięta na zewnątrz, ma wyraźnie zaznaczony dołek na obu rękach. Strefa logiki jest prosta, wielkością porównywalna do strefy woli. Strefa materialna wąska (zaznaczona tylko na lewej dłoni).

Palec Jowisza i Słońca wyginają się do Saturna. Mały palec jest ekstremalnie odsunięty od reszty. Rozstaw między pozostałymi palcami widoczny.

Na rękach są zaznaczone następujące wzgórza: Wenus, Jowisza, Saturna, Słońca, Księżyca, Urana, Merkurego, Plutona. Widoczny jest wklęsły i głęboki trójkąt Neptuna.

Wzgórze Wenus – wypukłe, zwłaszcza w górnej części na lewej dłoni i w dolnej części na prawej. Przesunięte do Plutona i Urana. Na wzgórzu dużo cienkich linii.

Wzgórze Jowisza bardzo rozległe, przesunięte w stronę pola Marsa i Saturna. Na lewej ręce na nim widoczna jest kratka.

Wzgórze Saturna jest obszerne, przesuwa się do Słońca.

Wzgórze Słońca dobrze widoczne, przesuwa się do Merkurego (też dobrze zaznaczony), nie tworząc jednego wzgórza. Na wzgórzu Słońca gwiazda.

Wzgórze Plutona lekko zaczerwienione.

Wzgórze Urana jest obszerne, większe na lewej dłoni.

Wzgórze Księżyca najwyraźniej zaznaczone w dolnej części.

Trójkąt Neptuna blady.

Linia życia jest długa, wyraźna na obu rękach, łagodnym łukiem oplata wzgórze Wenus. Zaczyna się bliżej kciuka. Rascety widoczne.

Linia głowy ma wspólny początek z linią życia na obu dłoniach. Na prawej dłoni opada w stronę wzgórza Księżyca, na lewej nie jest jeszcze wyraźnie ukierunkowana. Posiada dużo drobnych odgałęzień w stronę trójkąta Neptuna.

Linia serca widoczna. Zaczyna się pod palcem Merkurego, jest łukowata, wygina się do środka dłoni, kończy się pomiędzy wzgórzami Saturna i Jowisza. Jest połączona z linią głowy drobnymi krzyżykami. Jej koniec jest bardzo nietypowy, składa się z trzech odgałęzień umiejscowionych na wzgórzu Jowisza, pomiędzy wzgórzem Jowisza i Saturna oraz na wzgórzu Saturna.

Na dłoniach widzimy linię losu i linię pomyślności. Linia losu zaczyna się w linii życia, jest nieregularna, przecina linię głowy. Linia pomyślności zaczyna się na wzgórzu Księżyca.

Charakterystyka osobowości

Kształt i ułożenie dłoni wskazuje na osobę inteligentną, aktywną, towarzyską, szczerą, lubianą przez otoczenie i wrażliwą. Dziewczynka jest nastawiona na zdobywanie wiedzy, będzie dążyć do rozwoju materialnego i duchowego. Zaznaczone kostki i węzły na palcach charakteryzują człowieka, który walczy o niezależność. Długie palce świadczą o zainteresowaniu światem zewnętrznym. Ich proporcjonalne człony są typowe dla osób o dużym uroku osobistym.

Ekstremalnie odchylony mały palec świadczy nie tylko o dobrej komunikacji, łatwej adaptacji w środowisku i zdolności do przekazywania wiedzy, ale również o chęci i umiejętności manipulacji otoczeniem (ma intuicję i duże możliwości intelektualne). Przy wypukłej i wygiętej na zewnątrz strefie woli na kciuku, nasuwa się wniosek, że osoba ta jest zarozumiała i próbuje narzucać swoją wolę. Nie sprawia jej to żadnych kłopotów, ponieważ należy do ludzi, którzy z łatwością przekonają każdego, że białe – to czarne. Ma dużo pomysłów i problemy ze stałością. W przyszłości może często zmieniać prace, miejsce zamieszkania itp. Dołek na kciuku pokazuje dodatkowo, że niechętnie i z trudem wraca do rozpoczętych zadań. Trudno jest jej oszczędzać, planować z wyprzedzeniem, rezygnować z przyjemności w imię dalekich przyszłych korzyści.

Na kciuku widzimy, że strefy logiki i woli są jednakowo duże. Można zaryzykować stwierdzenie, że dziewczynka myśli bardzo logicznie, umie podjąć decyzję i zrealizować wytoczone zadanie, błyskawicznie analizując wszystkie informacje (potwierdza to też widoczny rozstaw między palcem środkowym, a wskazującym). Wygięcia palców do siebie pokazują, że w miarę potrzeby potrafi podporządkować się obowiązkom i uznaje autorytety.

Wypukłe wzgórze Wenus pokazuje nam uczuciowość, silny związek emocjonalny z rodziną oraz powodzenie u płci przeciwnej w przyszłości. Cienkie, chaotyczne linie na wzgórzu świadczą o gwałtownym usposobieniu (o tym mówi też zaczerwieniony Pluton) i wrażliwości na krytykę oraz opinię innych o sobie.

Z ukształtowania wzgórza Jowisza wynika, ze jest to osoba, odczuwająca silną potrzebę pokazania się w środowisku. Narzuca innym swoje poglądy. Kratka na tym wzgórzu na lewej dłoni potwierdza wybujałe ambicje. Ale z drugiej strony dziewczynka wie, czego chce i co potrafi, chętnie pomaga innym, może udzielać się charytatywnie.

Duże wzgórze Saturna przesunięte do Słońca charakteryzuje osobę, która cieszy się autorytetem. Dąży do celu i umie narzucić sobie i innym dyscyplinę.

Kształt i położenie wzgórz Słońca i Merkurego świadczy o łatwości w nawiązywaniu kontaktów, zdobywaniu wiedzy i doświadczeń z otaczającego świata. Gwiazda na wzgórzu Słońca wróży sukces i powodzenie w rozmaitych poczynaniach.

Wypukłe w dolnej części wzgórze Księżyca wylewające się na Uran ukazuje nam osobę emocjonalną, bardzo niezależną, o otwartym spojrzeniu na świat, ze skłonnością do fantazjowania i wymyślania różnych historyjek. Duży trójkąt Neptuna mówi nam o wyjątkowym bogactwie życia wewnętrznego, ale też skłonności do trwonienia posiadanych zdolności.

Wyraźny zarys linii życia i rascet świadczą o dobrym zdrowiu i intensywności przeżyć. Początek linii życia bliżej kciuka wskazuje na egoizm.

Kształt linii życia zwiastuje talent pedagogiczny i odpowiedzialność za swoje czyny.

Wspólny początek z linią głowy na obu dłoniach mówi o dużym wpływie domu rodzinnego na wychowanie.

Początek linii głowy bliżej kciuka wskazuje na zainteresowania matematyką i muzyką. Drobne kreski w stronę trójkąta Neptuna oznaczają, że w trudnych sytuacjach osoba ta ucieka w świat marzeń i wyobraźni. Na prawej ręce linia głowy opada w stronę wzgórza Księżyca – co oznacza, że otoczenie odbiera tę osobę, jako uzdolnioną humanistycznie. Ona sama natomiast jeszcze nie określiła swoich preferencji (brak ukierunkowania linii głowy na lewej dłoni).

Początek linii serca pod palcem Merkurego świadczy o przeżyciach, poddawanych kontroli umysłu. Połączenie linii serca i głowy krzyżykami wskazuje na wpływ emocji na sposób myślenia. Gwałtowne reakcje mogą zaburzyć i zmienić logikę. Zakończenie linii między wzgórzami Saturna i Jowisza mówi o powodzeniu u płci przeciwnej. Odgałęzienie do wzgórza Saturna świadczy o dążeniu do stabilizacji w uczuciach. W przyszłości ma szanse na szczęśliwe małżeństwo. Generalnie rozwidlenie linii serca wskazuje na dążenie do harmonii emocjonalnej.

Linia losu ma swój początek w linii życia. Osoby z takim ułożeniem linii mogą osiągnąć sukces i dobrobyt własną pracą, nie zniechęcają się trudnościami, dobrze współpracują z innymi i udzielają się społecznie. Nieregularność linii losu zwiastuje życie pełne niespodzianek i wskazuje na drażliwy charakter.

Linia pomyślności zaczyna się na wzgórzu Księżyca, co przepowiada rozmaite wydarzenia losowe, na skutek których pojawiają się nowe perspektywy. Osoba z taką linią wspaniale porozumiewa się z ludźmi i może liczyć na pomoc z ich strony.

Porównania i wnioski:

Natalia D. jest osobą o bardzo silnym charakterze. Jest energiczna, inteligentna, ma w sobie dużo uroku osobistego i potrafi świetnie współżyć z ludźmi.

Jest emocjonalnie dojrzała, dobrze odróżnia marzenia od rzeczywistości, ma analityczny, przenikliwy umysł i intuicję. Błyskawicznie ocenia sytuacje i przeprowadza analizę. Posiada duże możliwości werbalne. To pozwala jej manipulować otoczeniem, bo często w swoich przewidywaniach jest o krok przed innymi. Ma gwałtowny i niepokorny charakter, naturę buntowniczki. Potrzebuje oklasków i uwielbienia, dąży do sukcesu, chce być dostrzeżona i poszukuje mocnej pozycji. Jest egoistką. Zawsze próbuje narzucić swoją wolę. Jej ambicje i czułość na punkcie własnej osoby powodują drażliwe reakcje, które mogą być odbierane przez innych jako arogancja. Mimo tego jest lubiana, towarzyska, chętnie pomaga innym, szybko adaptuje się w środowisku i nawiązuje nowe kontakty. Imponuje ludziom umiejętnością wysławiania się, darem obserwacji, zdolnością do tworzenia nowych koncepcji, pędem do wiedzy. Umie osiągnąć wytyczone cele, potrafi uznać autorytety. Pracuje szybko. Jednak jest bardzo niestała, z trudem wraca do rozpoczętych zadań, jeżeli z jakiegoś powodu przerwała ich wykonywanie. Nie umie czekać – chce zobaczyć owoce swojej pracy natychmiast. Dlatego ma skłonność do trwonienia zdolności, o ile nie zostanie odpowiednio pokierowana.

Ma wybujałą fantazję, lubi wymyślać różne historie.

Chce być niezależna, potrzebuje wolności. Nie akceptuje, gdy ktoś inny stara się przekonać ją do swojego zdania, jeżeli się z nim nie zgadza. Może być bardzo uparta.

Nie zraża się niepowodzeniami, umie odnaleźć równowagę w stresujących sytuacjach.

Ma zdolności artystyczne, a także przypuszczalnie muzyczne i matematyczne. Jest osobą „medialną”, doskonale się sprawdzi w zawodach związanych z komunikacją. Tak samo może mieć duże osiągnięcia w działalności charytatywnej, bo będzie to jej sposobem na zdobycie szacunku w otoczeniu.

Jej życie może przebiegać w sposób tak samo nieprzewidywalny i gwałtowny, jak jej reakcje. Ma szanse na duże osiągnięcia, jeżeli nie pozwoli by emocje zaburzyły jej rozsądek. Może liczyć na pomoc innych, będzie potrafiła skorzystać z niej w sposób odpowiedni.

Stefan Karol Wdowiak